Senegalese jongeren mogen België niet binnen voor uitwisselingsproject in Sint-Niklaa

VZW Dwagulu Dekkente, een vrijwilligersorganisatie uit Sint-Niklaas die internationale uitwisselingstrajecten met jongeren organiseert, trekt aan de alarmbel : « De tegenstrijdige positie van de Belgische overheid brengt, na 20 jaar bestaan, het project in gevaar ». De VZW organiseert sinds 1996, in nauwe samenwerking met de lokale partners, tweejaarlijkse trajecten rond internationale solidariteit met jongeren afwisselend uit Senegal en Burkina Faso. Het ene jaar trekken Belgische jongeren uit de derde graad naar Afrika, en het jaar erop komen de Senegalese of Burkinese correpondenten naar België op bezoek.

Alle jongeren gaan een tweejaarlijks engagement aan en worden door de plaatselijke organisaties klaargestoomd gedurende zes voorbereidingsweekends. Vorige zomer trokken jongeren uit Sint-Niklaas voor drie weken naar Senegal, en werden ter plaatse met open armen ontvangen in Senegalese gastgezinnen. Deze zomer zouden de Belgische jongeren deze gastvrijheid beantwoorden. Binnen het project, dat grotendeels gefinancierd wordt door de Belgische Ontwikkelingssamenwerking, werden 8 Senegalese correspondenten uitgenodigd.

Ondanks het twintigjarige bestaan van de VZW, 14 geslaagde terugkomreizen in België, een sterk dossier en een tijdige visumaanvraag, kregen 4 Senegalese correspondenten niet de mogelijkheid hun visumaanvraag mondeling toe te lichten, en 4 andere correspondenten kregen te horen dat de Dienst Vreemdelingenzaken in België hun aanvraag weigerde. De reden hiervoor was het onvoldoende aantonen van socio-economische banden met hun thuisland Senegal. Van de Senegalese jongeren werd vereist dat ze bankrekeninguittreksels voorlegden om hun inkomsten en die van hun familie aan te tonen, evenals een bewijs van hun aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds. Dit zijn echter vereisten die erg moeilijk te beantwoorden zijn binnen de Senegalese context : weinig Senegalezen zijn titularis van een bankrekening, en sociale verzekeringsfondsen zijn er zo goed als onbestaande.

Dwagulu Dekkente wijst hierbij vooral op de paradoxale houding van de Belgische overheid : « Enerzijds subsidieert de overheid het inleeftraject via de Belgische Ontwikkelingssamenwerking, anderzijds houdt ze de concrete uitvoering van het project tegen door een weigering van de visumaanvragen door de Dienst Vreemdelingenzaken. »

 Ontgoocheling voor de jongeren en alle betrokkenen

De verontwaardiging is groot, vooral gezien zoveel enthousiaste en overtuigde mensen reeds twee jaar meedraaiden in de voorbereiding van deze terugkomreis.

« Het interculturele uitwisselingsproject heeft ons een nieuwe cultuur en een nieuwe taal leren kennen, en heeft het mogelijk gemaakt nieuwe vrienden te maken, en de vriendschapsbanden tussen Senegalese en Belgische jongeren te versterken via spelen, debatten en veldactiviteiten, enz. 
Deze verrijkende ervaring zou aangevuld worden met een verblijf in België met onze Belgische vrienden deze zomer. De afgelasting van de terugkomreis was voor ons, jongeren, een grote teleurstelling, maar ook voor alle andere leden van de organisatie en ook voor onze ouders die erg betrokken waren bij de voorbereiding.

We droomden zo om, in het bijzijn van onze Belgische vrienden, hun cultuur te ontdekken, hun land, hun eten, en alle mooie plekken te bezoeken die onze correspondenten ons hadden beschreven.
We hopen echt dat dit probleem zich niet meer zal voordoen in de toekomst, en dat onze jonge zussen en broers de volgende uitwisselingsprojecten ten volle kunnen ervaren. »
 (Tata Kane (jongere, 19 j.), Aliou Diallo (jongere, 19 j.), Cheikh Thiam (begeleider, 30 j.)).


« We hadden het geweldig gevonden om de jongeren die we daar hebben leren kennen, terug te zien. Het zou voor hen een ongelooflijke ervaring zijn om meer dan hun eigen stad, land en cultuur te ontdekken. We wilden hen laten zien hoe het er écht aan toe gaat in België. We hadden leuke activiteiten georganiseerd, zoals samen koken of hen tonen hoe jongeren zich in België ontspannen, en ook leerrijke uitstappen naar een rusthuis, de brandweer en een containerpark, om hen een beeld te geven van onze maatschappij, net zoals zij ons ook een beeld gaven van Senegal. We leerden een cultuur kennen die uit veel meer gastvrijheid, zorgzaamheid en samenhorigheid bestaat dan de onze. We werden geconfronteerd met het feit dat je ook op een andere manier kan leven, van dag tot dag, en zoveel mogelijk genieten via muziek, familie en elkaar. Ook voor ons en onze families zou het een nieuwe ervaring zijn om gastgezin te zijn, en zo ook eens wat meer stil te staan bij onze eigen gewoontes. » (Jutta (18j.), Liselotte (19j.), Myrthe (19j.))

Ook de acht Senegalese en vijf Belgische begeleiders hebben zich de volle twee jaar ingezet om de jongeren te ondersteunen in dit uitwisselingstraject : «  De jongeren hadden een prachtige ervaring in Senegal, en leerden doorheen de interculturele uitwisseling niet enkel het leven van een Senegalese jongere beter kennen, maar ook zichzelf. We zagen elke jongere groeien en evolueren naarmate het project vorderde. Zowel de Senegalese als de Belgische jongeren hebben zich een volledig jaar voorbereid en toegespitst op de terugkomreis in België. De uitwisseling zou voor de Senegalezen boeiend en soms beproevend zijn, voor de Belgen zou het hun eigen manier van leven in vraag stellen. » (Antoinette (27j.), Céline (29j.), Chloë (25j.), Francesca (26j.), Nele (22j.))

De samenwerking tussen de partners uit Senegal (AJE, La Voie, GADEC) en België (Dwagulu Dekkente, Solidagro en de stad Sint-Niklaas) zorgt al 20 jaar effectief voor internationale solidariteit.

« Deze situatie toont aan hoe belangrijk het is uitwisseling tussen verschillende culturen, leefwerelden en levensbeschouwingen aan te moedigen, en duurzame samenwerkingsverbanden tot stand te brengen over de grenzen heen. Als organisatie merken we dat de ‘angst voor de ander’ onze maatschappij steeds meer lijkt te leiden in haar beslissingen. Lokale initiatieven voor het tot stand brengen van internationale solidariteit zijn nodig, nu meer dan ooit » (Jonas, voorzitter Dwagulu Dekkente)


Naar aanleiding van het uitwisselingsproject van de Dwagulu Dekkente met GADEC, La Voie en AJE, kwam er ook een stedenband tot stand tussen de stad Sint-Niklaas en de stad Tambacounda.

Dwagulu Dekkente vraagt een duidelijk standpunt van de Belgische overheid wat dit uitwisselingstraject betreft. De Sint-Niklase en Senegalese jongeren blijven ondertussen hun engagement verder opnemen, en zoeken samen naar een constructieve manier om de misgelopen ervaring alsnog plaats te laten vinden.